Verslag Veendam

 

 

 CRUISE VEENDAM ZUID AMERIKA/ANTARCTICA:

18 December - 6 Januari 2011 

Route: Valparaiso - Punta Arenas - Ushuaia - Antarctica - Falkland Eilanden - Montivideo - Buenos Aires.

 

Wie kent die mop niet:
Ken je die van die twee die “op cruise” gaan?
Nou, die gingen niet.

 

We hebben er achteraf wel om gelachen, maar het was wel wat wij dachten toen we op het drukste weekend van het jaar voor de luchthaven Schiphol en ook nog met slechte weersomstandigheden, zoals veel sneeuw en ijs, de reis naar de Zuidpool aan ons voorbij zagen gaan.

 

Zaterdag 18 december 2010, al geruime tijd slecht weer in Nederland en dus ook problemen voor de luchtvaart. Die dag stond ons vertrek gepland via Parijs naar Santiago de Chile. Lang verhaal kort: de Europese luchthavens sloten alles af. Veldbed of weer naar huis? Gelukkig hadden we nog een optie: familie in Den Haag. De NS had ook te maken met problemen, maar uiteindelijk bereikten we rond middernacht Den Haag, 12 uur nadat we van huis waren vertrokken.
Na een onrustige nacht, besluiten we ’s ochtends de trein weer te nemen naar Schiphol en te kijken wat er mogelijk is. De website van Schiphol is overbelast en dus moeten we wel die kant op. Omdat Parijs, Frankfurt en Madrid (de luchthavens waarvan vluchten gaan naar Chili) nog gesloten zijn, moeten we iets anders! Morgen, maandag, vertrekt het cruiseschip! We houden rekening met het feit dat we “de boot” gaan missen, dan maar een ticket in Chili kopen voor een vlucht naar een luchthaven in de buurt waar het schip de eerstvolgende haven zal aandoen.

 

De KLM kan ons boeken op een vlucht naar Mexico City en vandaar een vlucht naar Santiago de Chile. Binnen 2 uur zitten we in het vliegtuig en zo het ernaar uitziet, als we de aansluitende vlucht niet missen in Mexico City (1 uur overstaptijd), dan gaan we “de boot” toch nog halen!

Tja, het is niet de veerboot naar Vlieland of Terschelling, die een aantal keren per dag vertrekt.
Vermoeid (na 2 vluchten van respectievelijk 11 en 10 uur), maar opgelucht landen we in Chili maandagmiddag 20 december en meteen met een bus rijden we 70 km zuidwaarts naar de havenplaats Valparaiso. We rijden over een mooie kustweg aan de Grote Oceaan en in de verte zien we de MS Veendam van de Holland America Lijn liggen.

 

De MS Veendam, 1 van de kleinere schepen van de vloot van de HAL met een capaciteit van 1275 gasten en 575 bemanningsleden.

Het land met de eeuwenoude legende die zegt dat toen God de aarde schiep, hij op het laatste moment van al het moois dat er over was het beste eruit haalde en zodoende de bergen, woestijnen, meren, gletsjers, vulkanen en valleien bij elkaar bracht in 1 land: Chili.
Maandag, de dag van inscheping, gooit de MS Veendam haar trossen los om 18.16 en vangt aan met de reis, die wij noemen: “The once in our lifetime experience”.

Na een nacht varen, met zoals de Nederlandse kapitein Rik Krombeen het noemt: “rather rough seas”, voelbaar tijdens de daardoor wat onrustige eerste nacht aan boord, hebben we een relaxte 1e zeedag, dinsdag 21 december. Het schip verkennen, lekker eten en drinken (glaasje Chileense wijn), en vanaf dek 11 turen over de zee, die een stuk kalmer is geworden na vannacht. Of zou er een aardbeving zijn geweest? Chili heeft namelijk iedere dag een beving!

 

Woensdag 22 december ankert de MS Veendam in de haven van Puerto Montt om 7,55 na 638 zeemijlen met een gemiddelde snelheid van 17.5 knoop. Puerto Montt is een flinke havenstad, gelegen aan de baai van Reloncavi en in directe verbinding met de oceaan. Het is een prachtige dag, fantastisch mooi weer en het slechte weer in Nederland en de vertrekperikelen zijn we snel vergeten. Met een tender gaan we naar de wal en wandelen over de fraaie boulevard en nemen een drankje in een gezellig cafe. Hier geen hond als huisdier, maar een lama! Je gaat gewoon je lama uitlaten aan de riem. Als we een foto willen maken, kijkt men je nuchter aan. Ja, zeg nou, als je hier in Nederland een wildvreemde op de foto zet die zijn of haar hond uitlaat, verklaren ze je toch ook voor gek!

17.26 trossen los en op naar Puerto Chacabuco, waar de MS Veendam de volgende ochtend, donderdag 23 december, om 9.25 ankert. 284 zeemijl met een gemiddelde snelheid van 17.2 knoop en een vlak zee’tje.

Puerto Chacabuco ligt redelijk aan het begin van de Chileense fjordenkust, in de Aisen fjord. Omdat het ‘s ochtend, rond 6.00 uur licht wordt, vroeg op en genieten van de prachtige kustlijn en het binnenvaren van de fjord, grillig en woest.

Ook hier gaan we met een tender naar de wal, maar er is niets te beleven in dit werkstadje, waar het af en aan rijden van containervrachtwagens niet echt relaxed is. We gaan weer terug aan boord. Vertrek is 17.55 en omdat het tot 22.00 licht is, mooi zicht op dit fjordengebied.

 

24 en 25 december varen we verder langs en door de fjorden en ondanks de lichte regen en bewolking is het genieten. We varen door de Straat van Magellanes, “de straat” die de zuidpunt van het Zuid Amerikaanse vasteland scheidt van het eiland Vuurland en een verbinding vormt tussen de Atlantische Oceaan en de Grote Oceaan en die zich tussen tal van eilanden en fjorden wringt.

1e Kerstdag staan we om 5.00 op, want dan komen we langs de mega grote gletchers in dit gebied, waaronder de beroemde Amalia Glacier. Ondanks het vroege tijdstip zijn er al heel wat mensen op de been en warm aangekleed is het een ooooooh en aaaaaaaah en een geklik van camera’s. Wij zoeken een plekje voor onszelf (ja dat kan met 1200 gasten) op het bovenste dek 12 en genieten van de gletchers.

Na 834 zeemijl, gemiddelde snelheid van 15 knoop en een rustig zee’tje komen we na 2 fantastisch mooie zeedagen op tweede Kerstdag, zondag 26 december, om 6.03 aan in Punta Arenas, Patagonie aan. Tijdens de zeedagen hebben we lezingen bijgewoond van oud-onderzoekers die jaren verbonden zijn geweest aan onderzoekscentra op Antarctica. Ook een kapitein die jarenlang had gewerkt op een ijsbreker in het Antarctisch gebied wist boeiend te vertellen. Interessante en mooie verhalen, aangevuld met indrukwekkende foto’s.

 

In Punta Arenas, het meest zuidelijke punt van Chili, waait het 365 dagen per jaar en hard! Er is voor gewaarschuwd, zet geen pet of muts op buiten, want die ben je gegarandeerd kwijt! De wind was enorm, het was lastig om staande te blijven en dus snel in een busje om de omgeving te verkennen. Ook hier een woest landschap. Van besneeuwde bergtoppen tot een kilometerslange boulevard en een verlaten centrum, het is zondag, in deze stad van 100.000 inwoners. In de loop van de ochtend komt de zon door en wordt het een lente-achtige dag. We maken een wandeling door het centrum met veel oude en deftige huizen, die herinneren aan een welvarende tijd van scheepsbaronnen en zeelieden. Plaza Munoz is het middelpunt met een indrukwekkend monument ter nagedachtenis aan de oorspronkelijke bewoners van Vuurland. Begin 1500 kwamen de Spanjaarden hier aan land om op deze ijskoude, totaal afgezonderde plek een kolonie te stichten, wat uiteindelijk heeft geleid tot de havenstad zoals het nu is. We vertrekken om 18.23 en door de harde wind is het voor de MS Veendam lastig wegkomen. De enorme zeeslepers, die standby liggen, zijn uiteindelijk toch niet nodig. Via het Cockburn en Beagle kanaal, genoemd naar het beroemde schip van Charles Darwin, waardoor we een zogenaamde “scenic cruising” maken met weer prachtige immens grote blauwe gletchers, varen we richting Ushuaia, waar we maandag 27 december om 12.25 aankomen na 287 zeemijl met een gemiddelde snelheid van 18.6 knoop. De eerste pinguins gespot, naast de vele vogels, meeuwen, stormvogels, aalscholvers (ja, ook hier) en albatrossen!

 

Ushuaia, de meest zuidelijke stad van de wereld met ongeveer 50.000 inwoners aan de zuidkust van Vuurland in het Nationaal Park Terra del Fuego in Argentinie. Ook nu zijn we vroeg op, lieflijk uitziende stad in een mooie zonnige baai. Het aanmeren kost de nodige tijd bemerken we en twee dagen later horen we van de kapitein persoonlijk dat het inderdaad niet eenvoudig was, door de fikse wind in de zij ging het zo langzaam. Het is hier fris en met jas, handschoenen en muts zoeken we een taxi voor een tour naar en door het Nationaal Park Terra del Fuego. Het sneeuwt even. Mooi park, niet te groot, afwisselend landschap, besneeuwde bergen in de verte en omdat de chauffeur ons naar rustige plekjes brengt zien we een vos, scharrelend langs de bosrand. Omdat de MS Veendam pas om 21.45 vertrekt, wandelen we nog door het stadscentrum, wat aandoet als een Europese wintersportplaats. De benaming Ushuaia is afkomstig van de naam die de inheemse bewoners gaven aan de streek. Het eerste deel van de twintigste eeuw werd de stad opgebouwd rond de gevangenis voor zware criminelen. De Argentijnen volgden het voorbeeld van andere landen, die gevangenissen op een eiland bouwden. In dit geval het eiland Vuurland, zodat vluchten zo goed als onmogelijk was. De gevangenen moesten werken in de houtwinningsindustrie rond de stad. Zij zijn uiteindelijk de kolonisten die de stad hebben gebouwd. Vandaag komt de ijsloods aan boord. Hij heeft jarenlange ervaring in Antarctische vaargebieden en zal de kapitein bijstaan.

 

Dinsdag 28 december wordt een zeedag en dat wordt gelukkig een rustige zeedag! De MS Veendam vaart naar de mythische en beruchte Kaap Hoorn oftewel de Cabo de Hornos, wat letterlijk betekent: Kaap van de Ovens. De meest zuidelijke punt van Zuid Amerika waar de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan elkaar ontmoeten, op 55°56' zuid en 67°19' west. Kaap Hoorn is een 425 meter hoge kustmuur die werd ontdekt op 29 januari 1616 door de Nederlandse expeditie van kapitein Willem Schouten die samen met Jacob le Maire de Kaap rondvoer. Hij vernoemde de Kaap naar de stad Hoorn (aan het ons bekende Markermeer) van waaruit de expeditie was vertrokken. De Kaap ligt in Chili op een eilandje voor de kust van Vuurland en is kaal met een vuurtoren, een huisje en een schuur, maar of er iemand woont?

Schouten en Le Maire ontdekten de Kaap toen ze op zoek waren naar een vrije doorgang naar het Verre Oosten, omdat de Kaap de Goede Hoop en de Straat van Magellanes waren voorbehouden aan de schepen van de VOC. Ze dachten dat de Kaap op Vuurland lag, maar in 1624 ontdekte kapitein Schapenham dat het een apart eiland was. Over het algemeen zijn de weersomstandigheden ronduit slecht bij de Kaap. Omdat er geen continentaal plat is voor de Kaap om de stromingen en de winden die rond Antarctica cirkelen af te zwakken, kunnen er stormen zijn met golven die meer dan 20 meter hoog worden.

Gemiddeld zijn er per jaar 200 dagen storm en de rest van het jaar is de wind sterk. Pas in de loop van de 19e eeuw begon de scheepvaart met regelmaat gebruik te maken van de route rond de Kaap en daarmee werd het ook uitdaging voor zeiljachten om de Kaap “te ronden”. Het eerste zeiljacht zeilde rond de wereld van 1923 tot 1925. Vele zeiljachten zijn gevolgd, maar ook vele zijn er vergaan. Een van de etappes van de Volvo Ocean Race komt voorbij de Kaap. Er is een stichting opgericht, Nederlandse Kaap Hoorn, die de herinnering aan de grote zeilvaart om de Kaap levend wil houden. De stichting looft een penning uit aan hedendaagse zeezeilers, die van 50 graden zuid in de Stille Oceaan, rond de Kaap, naar 50 graden zuid in de Atlantische Oceaan gezeild hebben, of andersom. Wie gaat de uitdaging aan?! Hoewel de Kaap in het algemeen wordt beschouwd als het meest zuidelijke punt van Zuid Amerika, liggen de Diego Ramirez eilanden nog ongeveer 100 km zuidelijker dan de Kaap.

 

Na het bezoek aan de beruchte Kaap zet de MS Veendam koers naar het koudste continent van de wereld: Antarctica!

De Zuidpool, zoals Antarctica ook wel wordt genoemd is, met de laagste temperatuur ooit gemeten van - 89.2 graden Celcius, het koudste continent van de wereld. Het kent twee jaargetijden. In de winter, van maart tot september, daalt de temperatuur tot - 50 tot - 60 graden Celcius. Antarctica is voor 99.5 % bedekt met ijs. Nu het zomer is en bijna 24 uur de zon schijnt, komen de expeditieschepen en mag een enkel klein cruiseschip een heel klein deel langs dit fascinerende continent varen en kunnen wij het bewonderen. Het worden lange dagen!

 

Woensdag 29 december - nieuwjaarsdag 1 januari 2011 vaart de MS Veendam langs de noordwest kant, het schiereiland Palmer Island. Hier zijn wel 15 onderzoekscentra en die van de Verenigde Staten is genaamd Palmer Station. De mensen die de lezingen aan boord hebben gegeven, worden hier op nieuwjaarsdag met zodiacs vanaf de MS Veendam aan wal gezet. In 1911 zette de eerste mens zijn stappen op de Zuidpool en nu, 100 jaar later, is het nog steeds een raadselachtige, witte wereld. Vandaar dus de vele onderzoekscentra. Woensdagochtend is het potmistig! Er is helemaal niets te zien. Maar ja, het weer komt zoals het komt. Voordeel hiervan is wel, dat het windstil is en dus een aangename temperatuur. Het is rond het vriespunt en zelfs met je jas open kun je de hele dag buiten zijn. Af en toe voor een hapje en een drankje naar binnen en dan snel weer naar buiten. We hadden gelezen en gehoord dat als je het gebied binnen vaart, je ijsmuren van 50 tot 100 meter hoog te zien krijgt, die steil uit de zee oprijzen, de zogenaamde tafelijsbergen en het sneeuwlandschap aan de wal. Daar kijken we dus naar uit en ineens uit het niets (de mist is weg!), zien we dus die tafelijsbergen, klein, groter, nog groter! We blijven ons verbazen. Je denkt iedere keer, groter en mooier kan niet, maar ja dus. Drijfijs, stukken afgebroken ijs van de ijsbergen, van klein tot groot. Vlak, grillig. Smetteloos wit en onder het wateroppervlak bijna fluoriserend groen. Driekwart van een ijsberg zit onder het wateroppervlak! Niets is hetzelfde en je blijft je ogen utkijken. Het is gewoonweg EEN GROOT IJSMUSEUM! En tussen al dit moois, kijken we onze ogen uit naar de duizenden pinguins, zeeolifanten, zeeluipaarden, pelsrobben en spuitende walvissen! Daar bovenop nog de vele vogels, die dit gebied rijk is, zoals stormvogels en albatrossen. De pinguinkolonies zitten of staan (ja, wat doen ze eigenlijk) te broeden en eind januari worden weer vele pinguins geboren.

Regelmatig vragen we ons af waar de kapitein ons heen brengt. Kunnen we daar wel door? Er drijft zo veel ijs! Kijk eens hoe smal het daar voor ons wordt! Hoewel het voor de kapitein en zijn personeel op de brug constante scherpheid vraagt, lijkt het een “koud kunstje” om door dit witte labyrint te varen. Met enkele knopen drijft de MS Veendam door dit onwaarschijnlijk mooie gebied.

 

Oudjaarsavond 31 december 2010

Wat een locatie om het nieuwe jaar in te gaan! Midden in de nacht en het is nog licht! Maar, wel een beetje fris in je avondkleding op het achterdek met een glas champagne. In de feestzaal wordt het nieuwe jaar ingeluid door de kapitein met een grote scheepsbel, de ballonnen vallen uit een net boven de dansvloer en er wordt getoast met champagne.
De MS Veendam vaart rustig weg uit het Antarctisch gebied en zal, net zoals de heenweg (maar toen was er geen vuiltje aan de lucht) de roemruchte Drake Passage weer moeten oversteken. Drake is 400 zeemijl breed en vrijwel zonder eilanden, wat de Antarctische stroom de mogelijkheid geeft als enige zeestroming rond de wereld te stromen. Het stormt er vaak en door hoge golven moeilijk begaanbaar. De Drake Passage is genoemd naar de Britse zeeman Sir Francis Drake. Nu op de weg terug is de zee niet zo “smooth” als heen. “Rough seas” en dat betekent zo’n windkracht 8. Grote golven komen aanrollen, de MS Veendam kan ze goed aan. Door de stabilisatoren valt het enorm mee, de glazen blijven op tafel staan en wij, met onze zeebenen, ook.

 

Zondag 2 januari 2011 ankert de MS Veendam na 1977 zeemijl (vanaf Ushuaia) om 6.37 in de baai van Port Stanley, East Falkland, 1 van de Falklandeilanden Hier wappert de Britse vlag.

Het is prachtig weer, knalblauwe hemel en een lente-achtige temperatuur! Het is hier voor de tiende achtereenvolgende dag mooi weer en uitzonderlijk voor de Falklands. Hier leeft de grootste pinguin, de keizerspinguin. Met een tender gaan we naar de wal en huren een mountainbike en op naar de pinguins! Na een kilometer gaat de asfaltweg over in gravel en dan in flinke keien. Daarnaast is het ook aardig heuvelachtig. Vandaar dat iedereen een four-wheel-drive rijdt! Afijn, de keizerspinguins zien we niet, die hebben zich een mooie rustige plek toebedeeld een heel eind van de bewoonde wereld. Wel komen we met de fiets bij een prachtige baai met wit zand, knalblauwe zee en pinguins. Zo dichtbij en zo’n mooie plek en bijna geen mens te zien. Niet gedacht dat het hier zo mooi zou zijn!

We leveren de fietsen in en nemen een drankje op het terras van een echte Britse pub voordat we weer aan boord gaan. De MS Veendam vaart de baai uit rond 16.30. Er zullen twee zeedagen volgen, 3 en 4 januari met “rather rough seas”. We varen richting warmere oorden en zien nog een enkele walvis en steeds meer dolfijnen.

 

Woensdag 5 januari meert de MS Veendam om 7.20, na 1624 zeemijl en een gemiddelde snelheid van 16.7 knoop, via de Rio de la Plata, af in Montivideo, Uruguay. De pier ligt direct aan het oude centrum van deze op 1 na veiligste stad van de wereld. Het is mooi weer, graadje of 20, licht briesje, heerlijk! Goed voor de boulevard, een terrasje en een wandeling in een relaxte sfeer. Om 20.00 worden de trossen los gegooid en heeft de MS Veendam nog een kleine afstand, 145 zeemijl, te varen naar de eindbestemming, Buenos Aires, Argentinie.

 

Donderdag 6 januari 7.00 meert de MS Veendam af in Buenos Aires en na een heerlijk ontbijt lopen we voor de laatste maal de plank af. Het einde van onze “once in our lifetime experience”!

 

Het fraaie verslag is ingezonden door:

Berrie en Susan Aalders 

 Terug naar ervaringen overzicht